BCCCAP00000000000000000001233

ziranean, "klerikalismoaren" eztabaida etzan orre– rantzako bidetik yoan. Beste alderantzako bidetik baizik, Elizan, alegia, klerikalismo geiegi dagoala, esan oi zuten bidetik. Eliz-gizonak agindu ta laikoak arein esanak egin : ori besterik eztala Elizaren bizitza ta Elizako lana, entzutera eman ta egiztatu nahi izan zuten batzuek. Ta klerikalismo ori, Elizaren etsairik aundiena da– la (1). Sarkalde'ko Eliza, au da latin Eliza, mendeen mendetan, eliz-gizonena ta orreina bakarrik izan dala. Dirua edo beste eraen bateko laguntza eskatu bearra zanean, orduan bakarrik erabiltzen zituztela laikoak. Gainerako guztia eliz-gizonena ; ta eurek bakarrik nai zuten bezela. Oraifi.ik ere badirala parro– koak, laikoen ekintzarik laket eztutenak; ta laikoak be– ti eskupean euki nai dituztenak : esanak egiten ta ki– to (2). Eta ori lenbaifiolen aldatu bearra dala... Cento kardenalak gaia aurkeztu zuan ; ta onela mintzatu zan: "Txosten onek urtu egiten du, "Elizan eliz-jerarkia besterik eztala ageri", esan ta esan oi dabiltzen arein kritika gogorra. "Batzarraren yomuga bi dira : animak zaindu ta zuzentzea, bata ; ta kristau guztiak batasunera ekar- (1) H. Fesquet, 559 orr. (2) Id, 541 orr. 177 12