BCCCAP00000000000000000000821
LA INQUISIZIONE A FIRENZE E PIETRO DA L'AQUILA 233 puoi prendere lo sterco d'asino » 47 ; « Non farei peccato ad ammaz– zarti »"' 8 ; « Gia, tu ne sai piú che Dio! » 10 ; Nesino di Guidetto invece fu condannato per il modo irriverente con cui parlava di Dio 50 ; Vanni di ser Dato avrebbe detto che far l'elemosina e peccato 5 1, e Bartola di Cambino sarebbe giunto all'eccesso di bastonare l'immagine della B.V. Maria 52 • Nella cornice di questi spropositi, intorno ai quali l'inquisitore esercitava con tanto zelo e a tutto vantaggio personale la sua dia– lettica di famoso scolastico, possiamo accettare facilmente - come verosimile, se non addirittura come storico - il boccaccesco rac– conto del « buono uomo, assai piu ricco di denar che di senno, al quale, non gia per difetto di fede ma semplicemente parlando, forse da vino o da soperchia letizia riscaldato, era venuto detto un dí ad una sua brigata, sé avere un vino sí buono, che ne berrebbe Cristo » 53 • Una diecina di testi lamentarono di essere stati perseguiti per pretese p r a t i e h e s u p e r s t i z i o s e . Mancano gli elementi per appurare se essi parlassero secando verita oppure con la restrizione mentale consentita all'imputato. Comunque sia, si tratta di pratiche dettate dalla necessita e dall'ignoranza, fatte in buona fede e nelle quali religiosita e superstizione vanno spesso di parí passo in modo quanto mai pittoresco. 1 7 Nuccino di Gallo « ... fui( requisitus pro parte dicti inquisitoris pro eo quod de– buerat dixisse Johanni Andrec della Scarparia quod, postquam non reccpcrat corpus Christi in pascate, poterat suscipere stercus asini. Et dicta occasione dictus inquisitor pretextu sui offitii condcmpnavit eundem Nuccinum in florenos auri quinquaginta » : Quaternus, f.36r. 1s « ... inquisitor eum condempnavit contra omnem iustitiam, impingcndo eidem falso quod ipse Raynerius [Grilli] dixerat, conquerendo una cum Johanne Bonacolti dicto Ban– cherone eiusdem fratre cum quo quandam qucstionem habebat, quod si ipse Raynerius occi– deret dictum Bancheronem, qui multum sibi fuera! iniuriatus, se crederet immuncm a pee– cato; ex eo 1naxime quia non sic dixerat, set dixerat quod si ipse occideret dictum Banche– ronem non videretur sibi quasi peccare, et quod predicta non dixit 1nalo animo sed iratus » : Quaternus, f.3811; cf. anche 4311. 1n Silvestro di Lapo si dolse che l'inquisiiore lo aveva falsamente imputato « ••• quod ipse testis clebuerat dixissc ser Pierozzo ser Celli de Ancisa notario, qui procurabat in quadam causa contra ipsum Silvestrum: 'Tu seis plus Deo', cum in veritatc predicta nun– quam dixerit » : Quaternus, f.39r; cf. anche 4311. 50 « ... inquisitor pretextu sui offitii condempnavit dictum Nesinum [Guidetti] in XXV f!orenos auri, quia dicebat quod ipse Nesinus debuerat dixisse verba contmneliosa contra Deum » : Quaternus, f.3611; cf. anche f.43r. 5 1 « .•• inquisitor, ad instantiam magistri Francisci de Carmignano, falsam inquisitio– nem formavit contra eum, dicens quod dictus Vannes [ser Dati], infestatus a quodam paupere, debuerat dixisse quod facere elimosinam erat peccatum » : Quaternus, f.3411; cf. anche f.2011 e 41r. 52 « ... inquisitor extorsit, recepit et habuit a Lapo condam Cennis de Coreggio flo· renos auri quinquaginta, impingendo eidem Lapo quod ipse Lapus debuerat verberasse ymaginem beate Marie virginis et fecisse malias » : Quaternus, f.2711; el'. anche 3511 e 42r. •• Decameron I, VI : I, 64.
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy NDA3MTIz