BCCCAP00000000000000000000760

DE .ACTIC-N.l!l .APOSTOI.IC.A. - CONTROVERSIAE 223 est addendum multos manibus quoque calamum sumpsisse ad er– rores quidem refellendos, doctrinam vero catholicam enuclean– dam ac roborandam. Profecto non omnia eorum scripta opera quae ad theologicas concertationes, seu ad theologiam polemicam spectant, eximii sunt valoris; nihilo secius, si quis attente sin– gula percurrat, eum nobiscum fateri arbitramur scriptores Oa– puccin:os non exiguam nec spernendam religiosarum studiis con– troversiarum contuiisS'e utilitatem et emolument,um. Ut aliquis ordo systematicus in hac enumeratione servetur, primo agitur de quibusdam tractatibus generalibus; deinde de di– sceptationibus specialiter; tertio de controversiis cum lutheranis et cal vinistis ; quarto de controversiis habitis cum iudaeis, schi smaticis, aliisque a :fide aberrantibns; denique de aliquibus dis– sertationibus circa Romanum Ponti:ficem.. Animadvertendum est autem ea quae ad iansenismum spectant ad sequentem paragra– phum amandari ; insuper monitos facimus lectores iam de con– troversiis mere theologicis seu circa doctrinam, necnon de quie– tismo singula.riter, supra satis dictum et actum esse (1). 163. - In primis igitur illi scriptores recensendi sunt, qui tractatus generales, nempe ad plures quaestiones controversas spectantes; ediderunt, quique aliquo saltero modo veluti libri manuales in scholis commodius versari poterant (2). Zacharias Boverius a Saiuzzo (t 1638), qui iam publicis di– sputationihus cum Genevae, Lansanae ac Betnae haereticis ha– bitis certamen non absque animarum fructu inierat, ut veri– tatem catholicam longius latiusque divulgare t, ingens opus scri– bere aggressus est. Etenim ( quod maxime buius viri calamum acuere poterat, fuit veritatis catholicae amor et zelus; nam et hinc exorsus est ad scribendum, huc semper se facile convertit, et nisi in vitae fine :finivit, ut, si :6.eri posset, errores orones ex– terminarentur, vel confusi delitescerent errores,, (3). Quandoqui– dem nulla expeditior pateret via ad veram religionem demo– strandam -:- seclusa revelatione - quam via notarum, ut aiunt, ipse demonstrationes sy111bolornm aggressns est contra atheistas (1) Cf. MELCHIOR A POBLADURA, Historia generalis. Pars II, t. I, p. 366-371 1 262-268. De stndio oontroversiarnm of. BO)[AVENTURA YON MEHR, Das Predigtwcsen, p. 145 sq. Vide sup1·a, p. 169. (2) Cf. MELCHIOR A POBLADURA loo. cit., p. 433. (3¡ Cf. BERNARDUS A BONONIA, Bibliotheoa so1·ipto1·um, p. 248.