BCCCAP00000000000000000000547

146 DE DEO TRINO, th. 5, n. 276 b) Alio modo. Filius habet omnia quae habet Pater, ea propri€ta– t€ €xcepta quae E:st ratio distinctiva Patris, nempe paternitas. Atqul Pater habet activam spirationem eamqu€ non ratione paternitatis. Er– go et Filius eam habere debet. 276. Scholion: De additione vocis <cFilioque» in Symbolo.-Concllium Constantinopolitanum (anno 381) definivit contra Macedonianos (Pneu– matomachos) consubstantialitatem et divinitatem Spiritus Sancti ejus– que a Patre processionem: «Credo in Spiritum Sanctum... qui ex Patre procedit» (26); uti vides, nihil ibi dicitur de processione Spiritus Sancti a Filio. Pastea vero, Concilia Ephesinum et Chalcedonense statuerunt «azte– ram fidem nemini licere proferre aut conscribere ... practer definitam a SS. Patribus, qui in Nicaea cum Spiritu Sancto congregati fuerunt» (27). Porro, saeculo V vel VI factum est ut in Hispania primo, et deincrps in Gallia et Germanía, addita fuissct in Symbolo Nicaeno-Constantino– politano haec partícula: FILIOQUE. Saeculo IX ineunte, Summus Pontifex Leo III hanc doctrinam appro– bavit, et tantum innovationem liturgicam, ipso inconsulto factam, im– probavit, necnon et ejus eliminationem exoptavit. Cum jam saeculo XI praedicta additio etiam Romae introducta fuisset, probabiliter sub Be– nedicto VIII (an. 1012-1024), universaliter fuit in Occidente recepta (28). Hanc igitur additionem acerrimc Photius, et hodic adhuc Graecl Schismatici, impugnant. Paucis igitur vcrbis a nobis dicendum est: A) Quod etsi illa partícula privatim, ut ita dicam, introducta (quia inconsulto Romano Pontífice), fuerit illicita, omnino licita evasit a mo– mento in quo a Romano Pontífice approbata fuit; poterat enim Roma– nus Pontifex doctrinam antea definitam magis declarare, explicitius ex– primere, et, pro opportunitate temporis, aliqu::i,m clausulam mutare vel addere, dummodo substantia rei definitae perfecte salvaretur. Jamvero in Concilio Constantinopolitano praecipítur ne altera fides proferatur, id est, altera doctrina, quae cum doctrina definita sit incompatibilis; utpote contraria aut contradictoria. B) Quod doctrina, quae per hanc particulam FILIOQUE exprimitur, sit omnino divinitus revelata, constat ex supradictis in argumentis Sacrae Scripturae et Traditionis; ibi enim probavimus Spiritum sanctum acci– pere a Filio cognitionem, ideoque et essentiam; ipsum rnitti a Filio..., quae omnia, etsi non explicite, implicite tamen et aequivalenter signifl– cant Spiritum Sanctum a Filio procedere. (26) (27) (28) unicam rationem distinctionis, ita ut, si Spiritus Sanctus a F!lio non pro– cederet, non posset uno modo realiter distinguí a F!lio. HRec ultima sentent!a videtur nobis nraeferenda quia in Deo «omnla sunt unum nbi non obviat relatlonis oppositio»; hinc non solum absoluta, verum et!am relationes non oppos\tae sunt in Deo re unum et idem; e. g. pater– nitas et spiratio activa, quia non opponuntur inter se relative, sunt in cti– vinis unum et idem. DENZJNGER, 86. DENZINGER, 125. Recenter W. M. PErrz conatus est probare hanc vocem «Filioque» jam saeculo IV, et quidem Romae, additam fuisse Symbolo quo utebantur IJ.Jsl Romani Pontifices. Das vore11hesinische S11mbol der Papskanzlei (Roma, 1939), pag. 36-50.