BCCCAP00000000000000000000545

EP. AD ROMANOS 337 Sed id quod ex lectione Epistolae iam clarescit, certum fit ex te– stimoniis ab antiquo tempore et dei.nceps continuo datis. Sufficiat nominare S. CLEMENTEM Romanum, et S. IGNATIUM Antiochenum; quibus consonant recentiores. Ipse MARCION haereticus saec. II Epi– stolam ad Rom explicite Paulo attribuit: item Fragm. Muratorianum, scripta Pauli recensens, dicit: « Romanis autem... prolixius scripsit »; et TERTULLIANUS (ad Scorp. 13; et Advcrsus Praxcam 13), atque IRE– NAEUS (Adv. hacr 3, 16, 2), necnon CLEMENS Arnx. (Strom. 3, 11, 75), etc. § 2 - LINGUA. Quamvis ad Romanos scripta, non latine sed graccc exarata est, quemadmodwn Litterae S. IGNATII Mart. ad Romanos initio saec. II, et sicut fecenmt ornnes scriptores ecclesiastici romani usque ad saec. III, IusnNus, lRENAEUS, HIPPOLYTUS, et tota liturgia Ecclesiae graece peragebatur, et inscriptiones coemeteriorum aliaeque graece fiebant. § 3 - Locus et TEMPus. Scripsit eam Paulus Corí11tlii, in commo– ratione trimestri ibi facta ad finem tertii itineris apostolici (Act. 20, 2-4 coll. Ro111. 16, 21-23); mittit enim salutationes Timothei, Sopatris et Gaii, qui cwn Paulo tune Corinthi erant. Hoc autem erat vcl vere anni 57 (LAGRANGE, alii), vel 58 (CoRNELY et alii). Absoluta tertia mis– sione, voluit ire Hierosolyrn.am ad festum Pc11tccostes (Act. 20, 16), ferens secum collccta111 ecclesiarurn Macedoniae et Achaiae: ad fmem auten1 secundae rn.issionis, cuius extrernum punctum, sicut et tertiae, fuit Corinthus, nullus de collecta aliqua fit sermo. Item comm.endat Phoeben, quae erat Cenchris (Rom. 16, 1). - Fuit ergo Epístola ad Romanos ordine sexta ínter eas quas Paulus scripsit; vidclicet, post duas ad Thess, post Ep. ad Gal., duasque ad Corinthios. § 4 - ÜCCASIO et Frnrs Ep. ad Rom. Ipse Apostolus indicar occasionem: cum iam a longo tempore optaret 1 1 idere Romam et ec– clesiam ibi florentem, cuius fidei laus ubique resonabat, nunc expleta sua tertia missione, et evangelizato sive a se sive ab aliis toto Oriente (Ro111. 15, 19 s.), meditabatur 'extrema quoque Occidentis' nempe Hispaniam verbo replere (Rom. 15, 23. 24. 28), et in transitu visitare sanctos qui erant Romae. Hace igitur inuninentia itineris romani tam desiderati fuit occasio scribendi, ut nuntiaret eis proximum adven– twn suwn, et eos praepararet ad eum suscipiendum, quo mutuus pro– fectus uberior esset (Rom. 1, 10-15; 15, 29-32). Iter autem Phoebes sororis (nempe christianae, quae forsitan erat diaconissa ecclesiae Cen-