BCCCAP00000000000000000000545

EPISTOLA II AD CORINTHIOS 287 epístola multarurn. lacrimarum' contristavit corinthios salutariter, de quo Paulus mmc, scribens alteram epistolam gaudet (7, 8-12): ergo 11011 est epístola actualis sed praeterita. § 2 - Authentia Paulina 2 Cor. Usque ad saec XIX nemo cam in dubium vocavit: stmt cnim tam clara testimonia antiquitatis, quae eam Paulo adiudicant, ut omne dubium prudcns excludatur. Praeter allusiones plus minusve ccrtas in scriptis PP. Apostolicorum (cfr. FuNK, Patres apostolici, I, 'Index loe. S. Ser.') habemus tcstimonium a) ccclcsiae ro111anac versus a. 160 in 'Fragmento Muratoriano', lin. 54-56, ubi dicitur Paulmn tam ad Thessalonicenscs quam ad Corinthios, praeter priorcm, alteram quo– que scripsisse epistolam: b) ecclcsiac Asiae et Galliae in S. lRENAEO, qui 'Adu Hacr' III, 7, 1 (et alibí in eodem op.) 2ªm ad Cor. a Paulo scriptam nominative dicit: e) ecclesiac africanac in TERTULLIANO, qui eam 'De p11dicitia' XIII, et saepe alias in suis scriptis citat: d) alcxa11- dri11ae, in CLEMENTE qui fcre 40 citationes ex ca habet (cfr. v. gr. Stro– mata IV, 16; etc.): e) a11tioche11ac, in S. THEOPHILO 'ad A11tolyw111' I, 2. - MARCION eam assmnit in suo 'Apostolico11' sacc II. Habetur quoquc in versionibus sacc. II, ut Svriaca et Vet latina. Argnmcnt.1. quoque int~rna (stilus, lingua, psychologia auctoris) originem paulinam 2 Cor. confirmant. - Ipsa quoc1ue difficultas huius epistolac, eius frequcns obscuritas et apparcns defectus ordinis in rebus tractandis, authenticitati paulinae favent: 11am falsarius hos defcctus absque dubio vitasset, et clarius rern. proposuisset (cfr. Ano, op. cit., p. XLIX). Saec. XIX *BAUER B., *STECK R., et 'schola hollandica' *PrnR– SON A., *NABER S. A., *VAN MANEN W. C., eam Paulo abiudicant, et habcnt eam scriptam posterius ab aliquo christiano, c1ui plura scripta Episcoporum conflavit. - Sed dum hi critici talia mente confingm1t, flocci facicntes traditionem historicam in docmnentis contentam, et plus aequo acstimantcs difficultates ex exarn.ine inten10 provenientes, suis praciudiciis serviunt, et nullam fidcm, etiam apud plerosque aca– tholicos, mcruenmt. Alii, ut *ScHRADER K., *HoLSTEN C., *RENAN E., admissa s11b– sta11tiali authcntia paulina huius epistolae habcnt aliquas eius pcricopas ut intcrpolatas, pracscrtim 2 Cor. 6, 14-7, 1 ; 11, 32 s.; 12, 11 s. Sed difficultatcs ab istis criticis obiectac, sm1t potius apparcntcs quam reales, et recta totius cpistolae intcrprctationc dissipantur; exegcsi, inquam,